Optymalne leczenie insuliną wymaga edukacji, wprowadzenia metody codziennej samokontroli, zmian w trybie życia, sposobie odżywiania, pracy, rekreacji oraz w taktyce opieki diabetologicznej i rodzinnej. Wiąże się ono także z pewnymi obciążeniami ekonomicznymi. Dobrze prowadzone, intensywne leczenie cukrzycy daje możliwość uzyskania dobrej kondycji i długiego, satysfakcjonującego życia.

Odpowiednio do potrzeb w leczeniu stosuje się dwa rodzaje insulinoterapii. Pierwszy ma na celu zwiększenie podstawowej ilości insuliny, a drugi odtworzenie w sposób bardziej pełny podstawowego i poposiłkowego wydzielania insuliny przez komórki beta.

Stale stosowanie wstrzyknięć insuliny w cukrzycy typu 1 jest po prostu podawaniem z zewnątrz hormonu, którego brakuje, ponieważ organizm utracił zdolność jego wytwarzania. Chorzy na cukrzycę typu 2, u których występują objawy względnego i częściowego niedoboru insuliny, a dieta i doustne leki hipoglikemizujące nie zapewniają osiągnięcia kryteriów wyrównania metabolicznego, także wymagają leczenia insuliną tak, aby w pełni wyrównać zaburzenia metaboliczne.