Stale stosowanie wstrzyknięć insuliny w cukrzycy typu 1 jest po prostu podawaniem z zewnątrz hormonu, którego brakuje, ponieważ organizm utracił zdolność jego wytwarzania. Chorzy na cukrzycę typu 2, u których występują objawy względnego i częściowego niedoboru insuliny, a dieta i doustne leki hipoglikemizujące nie zapewniają osiągnięcia kryteriów wyrównania metabolicznego, także wymagają leczenia insuliną tak, aby w pełni wyrównać zaburzenia metaboliczne.

Insulinoterapia spełnia różne zadania w zależności od typu cukrzycy. W cukrzycy typu 1 oraz w cukrzycy będącej wynikiem całkowitej pankreatektomii insulinoterapia ma na celu substytucję bezwzględnego niedoboru insuliny. W cukrzycy typu 2, w okresie wtórnej nieskuteczności pochodnych sulfonylomocznika, oraz w cukrzycy wtórnej - celem leczenia insuliną jest uzupełnienie jej względnego niedoboru i przezwyciężenie insulinooporności.

Odpowiednio do potrzeb w leczeniu stosuje się dwa rodzaje insulinoterapii. Pierwszy ma na celu zwiększenie podstawowej ilości insuliny, a drugi odtworzenie w sposób bardziej pełny podstawowego i poposiłkowego wydzielania insuliny przez komórki beta.